پرورش شتر مرغ
مطالب شامل
۱- تغذیه شتر مرغ
۲- لقاح و تخم شتر مرغ
۳- شناخت شتر مرغ
۴- روشهای پرورش شتر مرغ
سه روش برای پرورش شترمرغ متداول است:
روش باز
روش بسته
روش نیمه باز
روش باز
در این روش به زمینی با وسعت حداقل 40 هکتار نیاز است که به این صورت شترمرغ ها تا حد امکان نزدیک به زیستگاه اصلی خود با حداقل دخالت بشر نگهداری شده و پرورش می یابند.مزیت اصلی این روش،کاهش قابل توجه هزینه نگهداری شترمرغ های بالغ به تعداد زیاد است.همچنین اگر به پرنده اجازه تفریخ تخم هایش داده شود،هزینه ای برای جوجه کشی صرف نمی شود.
روش بسته
در این روش به زمینی بین 1تا 100 هکتار نیاز است.همچنین می توان کنترل کاملی بر میزان تولید از طریق ثبت دقیق آمار تعداد تخم ها و جوجه داشت. از معایب این روش به هزینه بالای تهیه خوراک و حصارکشی می توان اشاره کرد.
این روش بر اساس و در وسعت 100 هکتار تنظیم شده است.
روش نیمه باز
.میزان زمین مورد نیاز برای این روش محدوده ای متغیر از 60-1 هکتار متناسب با تعداد گله می باشد.پرندگان در چراگاه های نسبتا کوچک نگهداری می شوند. آنها مجاز به گردش آزادانه در محدوده ای معین می باشند و لذا بخشی از احتیاجات تغذیه ای شان از مرتع تامین می شود. خوراک تکمیلی نیز جهت اطمینان از تامین تمام احتیاجات تغذیه ای شترمرغ مورد نیاز است.
استفاده از این روش چند مزیت دارد که عبارتند از:
آسانی نسبی شناسایی شترمرغ های مولد بهتر و جمع آوری و حمل و نقل تخم ها ( برای جوجه کشی)
صرفه جویی در هزینه های خوراک و حصار کشی
آزادی شترمرغ ها در انتخاب جفت که نتیجه آن افزایش سازگاری بین آنهاست.
منبع: http://www.sabziran.ir
سن اولیه تخم گذاری در این پرنده 24 ماهگی است.
-بهترین زمان تخم گذاری در طول روز اواخر بعد از ظهر و عصر بین ساعات 14-18 است و تخمی به رنگ سفید مایل به کرم دارد.
-گله بندی به نسبت 2-3 یعنی به ازائ هر 3 پرنده ماده،2 پرنده نر اختصاص می دهند. این نسبت گله بندی بهترین بازدهی را داراست و همچنین مقرون به صرفه می باشد.
-شمار تخم های تولید شده در اوج تولید که در ماه های خرداد و تیر است24 عدد(30درصد) از کل تخم تولیدی است.
-تعداد تخم های تولید شده در کل فصل تخم گذاری که زمانی در حدود 8 ماه است به طور متوسط برای هر پرنده در سنین مختلف متفاوت است.به طور مثال در پرنده ای در سال اول تخم گذاری ممکن است 10-30تخم باشد و برای پرنده ای با سال دوم تولید در حدود 40-50تخم و در پرنده با سال سوم تولید به بالای این تعداد برسد و حتی به90 تخم هم برسد.
-وزن مناسب برای تخم قابل جوجه کشی 300/1-800/1 گرم است.به طور میانگین بهترین جوجه درآوری در تخم های با وزن 500/1-300/1 است.
برای ضد عفونی کردن تخم ها قبل از ورود به جوجه کشی دقیقا مانند 2 پرنده قبل عمل می کنیم با این تفاوت که درصد و مقدار مواد ضد عفونی کننده را تغییر می دهیم.
-دما و رطوبت اتاق نگه داری برای تخم شتر مرغ به ترتیب 16-20 درجه سانتی گراد و 65-75 درصد می باشد که اگر زمان از یک هفته بیشتر شود دما را به 16 درجه سانتی گراد نزدیک می کنیم و حتی تا 14 درجه سانتی گراد نیز می رسانیم.
-طول مدت زمان جوجه کشی و رشد جنین و خروججوجه از تخم در مورد شتر مرغ 42 روز است که 39 روز تخم در ستر و 3 روز آخر در هچر قرار می گیرد.
-دما و رطوبت دستگاه ستر به ترتیب 5/36 درجه سانتی گراد و16-18 درصد.
-دما و رطوبت دستگاه هچر به ترتیب 5/36 درجه سانتی گراد و 18-23 درصد.
-میزان اکسیژن و دی اکسید کربن موجود در دستگاه ستر به ترتیب ?/?? درصد و ??/? درصد می باشد.
-چرخش تخم ها در دستگاه ستر در طول 24 ساعت 8 بار است.(هر ? ساعت یکبار)
-نطفه داری تخم ها را در روز چهاردهم پس از قرار دادن در دستگاه ستر بررسی می کنیم.
-وزن از دست رفته تخم شتر مرغ در طول دوره جوجه کشی 12-15 درصد می باشد.
-درصد جوجه درآوری 60-65 درصد به کل تخم تولیدی است.
منبع: http://apadanayemehriz.parsiblog.com/
شتر مرغها می توانند الیاف خام را خیلی بهتر ازسایر ماکیان هضم کنند.
شتر مرغهای کاملاً بالغ می توانند فیبر را کاملاً که بیش از 60 % جیره آنها را می توانند تشکیل دهد هضم کنند(مانند سلولز، همی سلولز، لیگنین) این میزان از مصرف الیاف خام در شتر مرغ، با ظرفیت هضمی آن در نشخوار کنندگان قابل مقایسه است. شما می توانید اطلاعات خیلی بیشتری درباره تغذیه شتر مرغ در سایت اینترنت ما پیدا کنید.
فیزیولوژی هضم:
خوراک وارد مری می شود. بخش فوقانی مری جیب مانند است. هنگامی که این قسمت جیب شکل پر می شود، شتر مرغ سرش را بلند می کند، و خوراک از مری به سمت معده پیش یا معده grandular حرکت می کند.دراینجا شیره های هضمی برای نرم کردن خوراک به آن اضافه می شوند. سپس خوراک از یک مجرای نسبتآً بزرگ به سنگدان یا معده عضلانی وارد می شود. دراین جا ذرات خوراک بصورت مکانیکی به کمک سنگریزه یا ماسه زیر که شتر مرغ ها بصورت آزاد همراه خواکشان می خورند خرد می شوند.
خوراک از روده باریک (به طول 5/6متر) عبور می کند که شیره های هضمی دیگری به آن اضافه می شوند، که عمدتاً این شیره ها از لوزالمعده ترشح می شوند و به این طریق مواد مغذی جذب می شوند. درمحفظه های تخمیر که توسط یک جفت آپاندیس ایجاد می شوند، فیبرها بصورت میکروبیولوژیکی شکسته می شوند.
بدلیل اینکه خوراک حدود 40ساعت در سیستم هضمی توقف می کند باکتریهای بی هوازی قادر به شکستن بخش عمده سلولز و همی سلولز بوده و تولید اسیدهای چرب فرار می کنند می توانند (که در مرحله بعد قابل جذب شده) جذب شده و برای حیوان تولید انرژی کنند. این سیستم گوارشی شبیه به نشخوارکنندگان است.
رکتوم بوسیله ماهیچه ای به نام اسفنگتر به کلواک ختم می شود، شما می توانید اطلاعات خیلی بیشتری درباره فیزیولوژی هضم در شتر مرغ در سایت اینترنت ما پیدا کنید.
محتویات غذا: غذا از پروتیئن، کربوهیدرات ها، چربیها، مواد معدنی، ویتامینها و آب تشکیل می شود. پروتیئن ها از اسیدهای آمینه که واحد های ساختمانی برای رشد بافت هستند تشکیل شده است.
جوجه ها به علت اینکه در حال رشد می باشند نسبت به بالغین نیاز خیلی بیشتری به پروتیئن دارند.
در مورد شتر مرغها نیز واژه اسیدهای آمینه ضروری وجود دارد.این اسیدهای آمینه بوسیله متابولیسم بدن شتر مرغها ایجاد نشده و بنابراین بایستی در غذا وجود داشته باشند. کربوهیدراتها منبع اصلی انرژی هستند. قندها و نشاسته براحتی شکسته می شوند.سلولز و همی سلولز که جزو فیبرها هستند ضرورتاً از اجزاء مشابه ساخته شده اند و ضمناً از لحاظ انرژی غنی می باشند اما هضم آنها مدت زمان بیشتری طول می کشد.
چربیها و روغنها انرژی تولید کرده و برای جذب بعضی از ویتامینها ضروری هستند، اما میزان چربی در جیره غذایی نبایستی خیلی زیادباشد زیرا که میزان جذب کلیسم را کاهش داده و موجب ناراحتیهای استخوان ساق پا می شود.
مواد معدنی و ویتامینها اعمال متعددی در بدن به عهده داشته و هرگونه کمبود یا عدم تعادل در میزان آنها موجب رشد غیر طبیعی خواهد شد. کلسیم و فسفر برای تشکیل استخوان ضروری هستند. خوراک برای رشد شتر مرغها بایستی محتوی حدود 5/2 -4/1% کلسیم و 5/1-7/0% فسفر باشد و نسبت ca:p همیشه بایستی 5/0: 1باشد.
مولدهای ماده برای ساخت پوسته های تخم، به 5/3% کلسیم در جیره نیازمند می باشند.
آب سرد تازه بایستی همیشه در دسترس باشد. هر چه شترمرغ بیشتر بخورد بسته به رطوبت خوراک آب بیشتری می آشامد. بطور کلی شتر مرغها 3 برابر خوراک، آب می نوشند.
برای کمک به هضم غذا وبرای پرهیز از فشردگی معده شتر مرغها نیاز به خوردن سنگریزه یا صدف دارند. این مواد بایستی غیر قابل حل بووده، سخت و دارای لبه های تیز نباشند.شتر مرغهای بالغ نیز همانند جوجه به خوردن سنگریزه نیازمندند.اندازه سنگریزه همیشه بایستی حدود نصف اندازه ناخن انگشت شترمرغ باشد
محل مزرعه: مزرعه باید با محل رفت و آمد اتومبیل ها و مناطق صنعتی،فرودگاه ها،کارخانجات و قطارها فاصله داشته باشد زیرا اینها عوامل ایجاد اضطراب در شترمرغ هستند که مستقیما در میزان باروری و طول مدت تولید مثل اثر می گذارند.
پستی و بلندی زمین: شترمرغ اراضی مسطح وسیع را به زمینهای کوهستانی ترجیح می دهد. خاک شنی از هر نوع خاک بهتر است زیرا امکان زهکشی کامل وجود دارد.زمین باید از میخ،پیچ،سیم و گودال پاکسازی شود.
دسترسی به آب و برق: دارا بودن برق منطقه ای و همچنین انشعاب اصلی آب برای مزرعه ضروری است.
وضعیت ساختمانها: در ساختمان ها باید از تهویه طبیعی یا مصنوعی استفاده شود. ساختمان های شترمرغ های مولد باید دور از تجهیزات مادر مصنوعی یا پرورش جوجه باشند.
حصارکشی: حصارهایی محکم به ارتفاع 2- 5/1 متر که از 7-5 ردیف سیم صاف بدون خار تشکیل شده باشد،مورد نیاز است. از حصارهای دارای گوشه های تیز نباید استفاده شود. حصار باید به سادگی توسط پرنده دیده شود و دارای خاصیت ارتجاعی بوده تا به پرنده آسیب نزند.
تغذیه: خوراک مصرفی شترمرغ باید حاوی گروه های مواد مغذی ضروری زیر برای تامین نیازهایشان باشد:
آب،پروتئین ،کربوهیدرات،چربی،مواد معدنی و ویتامین ها
خوراکی که به شترمرغ داده می شود معمولا به صورت پلت می باشد که بسته به سن، نیاز و امکانات مزرعه از مواد مختلف با درصد متغیر تشکیل شده است و می تواند شامل پودر یونجه،ذرت،سویا،پودرماهی و کنجاله دانه های روغنی باشد. اندازه پلت بسته به سن شترمرغ تغییر می کند. از آنجاییکه خوراک در سنگدان شترمرغ آسیاب و تکه تکه می شود،لذا وجود سنگریزه که با فراهم کردن سطوح سخت و صاف که ذرات خوراک مابین آنها شکسته شود،در خوراک شترمرغ لازم است. اندازه و خواص فیزیکی سنگریزه ها نیز بسیار مهم می باشد.
منبع: http://www.sabziran.ir
پرورش و توليدمثل شتر مرغ
تشکيل گله و خانواده هاي توليدمثلي
معمولترين ترکيب هر خانواده توليدمثلي شامل يک جفت نر و دو ماده يا دو نر و سه ماده خواهد بود. البته با توجه به خوي طبيعي شترمرغ و توجه به اجتماعي بودن آنها توصيه
|
ويژگي |
ارزش |
واحد |
|
تعداد تخم توليدي در يک سال |
100 - 30 |
عدد |
|
قابليت هچ |
98 - 60 |
درصد |
|
قابليت باروري |
90 - 30 |
درصد |
|
قابليت ماندگاري جوجه ها |
90 به بالا |
درصد |
جفتگيري و لقاح
شترمرغ ماده در سن 3-2 سالگي و شترمرغ نر در سن 4-3 سالگي به بلوغ جنسي کامل مي رسند و در صورتيکه در شرايط مناسب و با امکانات کافي پرورش داده شوند تا بيش از 40 سال باروري خود را حفظ خواهد کرد.در فصل جفتگيري شترمرغ هاي نر و ماده با علائم خاصي تمايل خود را به جفتگيري نشان مي دهند که در نرها اين علائم شامل قرمزي نوک و ساق پا و در ماده ها بروز رفتارهايي خاص مانند بال زدن با بالهايي افتاده، نوک زدن و افتادگي سر مي باشد.
در زمان رقص جفتگيري شترمرغ نر بر روي زانو نشسته و با باز نمودن بالها و به حرکت در آوردن آنها از يکسو به سوي ديگر و همچنين تکان دادن گردن ماده را به جفتگيري دعوت مي نمايد و در اين هنگام شترمرغ ماده با خوابيدن بر روي زمين و ماليدن گردن و سر خود به خاک تمايل خود را به دعوت شترمرغ نر اعلام مي دارد، در اين هنگام شترمرغ نر پاي چپ خود را نزديک شترمرغ ماده گذاشته و پاي راست خود را دور کمر آن قرار مي دهد و سپس آلت نرينه خود را وارد کلوآک ماده مي نمايد.
عمليات جفتگيري عموماً در صبح و يا بعدازظهر انجام گرفته و معمولاً 3-1 دقيقه به طول مي انجامد. 
طول فصل جفتگيري و توليدمثل به طور معمول شش ماه و از اواسط اسفند تا اواسط شهريور مي باشد که البته اين مدت با توجه به آب و هواي منطقه و طول مدت گرما، نوع مديريت و جيرة مصرفي مي تواند افزايش يابد و در اين مدت هر شترمرغ ماده مي تواند بطور متوسط 70-40 تخم توليد نمايد (در برخي موارد ميزان توليد تخم به ازاء هر ماده حتي به بيش از 100 عدد نيز مي رسد.)
البته بايد توجه داشت که بدون توجه به نوع آب و هوا و ساير عوامل ذکر شده، بهتر آن است که پس از يکدوره 9-6 ماهه توليد يکدوره کوتاه مدت حداقل سه ماهه را جهت استراحت پس از توليد و تمديد قواي جسمي شترمرغ نر و ماده در نظر گرفته و در اين مدت با استفاده از تمهيدات ويژه مانند تغييرات اعمالي در جيره توليد تخم و جفتگيري را متوقف نموده و پس از جداسازي حبس نر و ماده و اعمال برنامه هاي تغذيه اي ويژه فصل استراحت اقدام به آماده سازي پرندگان جهت فصل توليد آينده نماييم که مطمئناً اين امر علاوه بر افزايش کيفيت و کميت توليدات فصل آينده نقش به سزائي را در افزايش طول عمر توليدي پرنده ايفا خواهد نمود بدين ترتيب دور از حقيقت نخواهد بود اگر عنوان کنيم که اعمال يک برنامه مديريتي و تغذيه اي صحيح و علمي در فصل استراحت اهميتي کمتر از فصل توليد نخواهد داشت ونحوه عملکرد ما در اين دوره کوتاه تضمين کننده کيفيت و کميت توليد در فصل توليدي بعدي خواهد بود.
علاوه بر اينکه جدايي در هنگام استراحت باعث آرامش رواني پرنده و اشتياق بيشتر در جفتگيري در فصل آينده خواهد داشت و همچنين اين کنترل ها باعث همزماني در توليد پرندگان و در نتيجه اعمال مديريت بهتر و کاهش هزينه مي گردد.
جايگاه هاي توليدمثلي
با توجه به رفتارشناسي اين پرنده و همچنين طولاني بودن عمر توليدي شترمرغ مي توان نتيجه گرفت که نوع طراحي در ساخت و ساز مزارع و ميزان فضاي اختصاص داده شده به هر پرنده نقش بسيار مهمي را در افزايش يا کاهش کميت و کيفيت توليد و همچنين سالهاي ماندگاري يک پرنده در گلة توليدي خواهد داشت.
از آنجا که شترمرغ هنوز داراي خصوصيات طبيعي خود بوده و به طور کامل اهلي و رام نشده است اين مسئله حائز اهميت مي باشد که در طراحي مزارع حداکثر نزديکي و شباهت در محيط پرورشي احداثي و آنچه در طبيعت و حيات وحش شاهد هستيم بوجود آيد که اين امر تاثير به سزايي را در آرامش رواني پرنده خواهد داشت.
طبق مطالعات بعمل آمده حداقل فضاي مورد نياز جهت نگهداري و پرورش هر قطعه شترمرغ معادل 300-200 مترمربع مي باشد که 10-8 متر از اين مساحت جهت محافظت پرنده از آب و هواي نامساعد و باران و برف و همچنين وزش باد بايستي مسقف گردد. در نتيجه ما جهت نگهداري هر خانواده 5-3 عضوي شترمرغ نيازمند 1500-900 متر فضاي گردشگاه و حدود 50-24 مترمربع فضاي مسقف مي باشيم که اين فضا يا به اصطلاح پن بايستي توسط حصاري به ارتفاع 2-5/1 متر محصور گردد.
جدا کردن پنهاي توليدمثلي از يکديگر بوسيلة راهروهايي به عرض 2-1 متر مي تواند در جلوگيري از مبارزات نرهاي گروه هاي گوناگون موثر واقع گردد.
همچنين اگر مزرعه داراي امکانات لازم است مي توان با گشت گياهان درختچه ها و درختان مناسب در ميان اين راهروها علاوه بر ايجاد فضايي طبيعي و روح انگيز موجب آرامش بيشتر پرندگان و تاثير مثبت در توليد مي گردد.
پس از آماده سازي پنها و رها سازي پرندگان و پيش از شروع توليد بهتر است يک گودال ساده به ابعاد 4/1-2 متر و عمق تقريبي 20 سانتي متر جهت تهية مکاني مناسب براي تخمگذاري حفر گردد و با ريختن ماسه يا شن در کف آن مکاني نرم و مناسب را جهت تخمگذاري بوجود آورد.
جوجه کشي
الف)طبيعي :
در حيات وحش هر شترمرغ پس از گذاشتن 18-12 عدد تخم اصطلاحاً روي آنها خوابيده و مبادرت به جوجه کشي مي نمايد. با توجه به مسئله استتار و اهميت آن در طبيعت
محافظت از تخمهاي گذاشته شده در طول روز به عهدة شترمرغ ماده و در شب به عهدشترمرغ نر است و ناگفته پيداست که رنگ خاکستري پرندة ماده و همگوني آن با رنگ خاک و همچنين رنگ سياه جنس نر در شب در اين تقسيم کار موثر مي باشد.پس از گذشت 45-42 روز از زمان اولين تخمگذاري ما شاهد بيرون آمدن جوجه ها از تخم خواهيم بود توجه داشته باشيد که اجازه دادن به شترمرغ هاي ماده جهت خوابيدن بر روي تخمها در انتهاي فصل توليد و انجام جوجه کشي طبيعي موجب رغبت بيشتر پرنده جهت تخمگذاري در فصل آينده و همچنين افزايش کيفيت و کميت تخمهاي توليدي در فصول آينده خواهد شد.
ب) مصنوعي:
در مزارع صنعتي جهت بدست آوردن حداکثر جوجه از هر شترمرغ ماده اقدام به جمع آوري تخمها و جوجه کشي طبيعي مي گردد که بدين ترتيب ميزان جوجه هاي استحصالي به ازاء هر پرنده ماده تقريباً 3-2 برابر حالت طبيعي خواهد بود.
جهت انجام جوجه کشي مصنوعي نياز اجرائي به تمهيدات ويژه اي مي باشد که از آن جمله مي توان به ساخت يک بناي جوجه کشي با تمامي مکانهاي مورد نياز و همچنين خريد و نصب دستگاههاي مناسب مي باشد.
اولين گام جهت شروع جوجه کشي جمع آوري و نگهداري تخمها مي باشد. بايستي توجه داشت که تخمها با نهايت وقت جمع آوري گرديده و پس از تميز کردن و ضدعفوني آنها را در انبار تخم قرار دهيم. توجه داشته باشيد مکان مورد نظر جهت نگهداري تخمها بايستي داراي شرايط کاملاً بهداشتي بوده و داراي دما و دما و رطوبت کنترل شده باشد.
معمولاً دماي20 -15 درجه سانتيگراد جهت انبارداري تخم مناسب مي باشد که البته اين دو فاکتور مي توانند با توجه به خصوصيات فيزيکي تخمها منجمله ضخامت پوسته و اندازه تخم و همچنين مدت انبارداري و در مقاطع زماني مختلف فصل توليد متفاوت باشد، اما فاکتورهايي که در کلية حالات ثابت مي باشد موارد مربوط به بهداشت محل، رعايت کامل مسائل ايمني، جلوگيري از ورود هر گونه موجودات اعم از حشرات، جوندگان و ... به محل نگهداري و مواردي از اين قبيل مي باشد. در يک حالت طبيعي بايستي در طول روز حدود 4 بار چرخانده شوند که اين امر به تبادلات غذايي بين سفيده و جنين و تبادلات کاري بين محيط خارج و داخل تخم کمک مي نمايد و پس از گذشت حداکثر 10-8 روز از ورود تخمها به انبار آنها را جهت شروع مرحله جوجه کشي به دستگاههاي ستر وارد نمود. توجه داشته باشيد که پس از گذشت اين مدت و در صورت نگهداري بيش از حد تخمها در انبار اين امر مي تواند منجر به کاهش قدرت جوجه در آوري تخمها و در مواردي مرگ جنين گردد.
جهت اخذ بهترين نتيجه و درصد درآوري مطلوب هميشه نکات زير را مد نظر داشته و نسبت به اعمال آنها نهايت دقت را به عمل آوريد:
1 ) جمع آوري و حمل و نقل دقيق تخمها 2 ) دقت در انبارداري تخمها در شرايط مطلوب 3 ) دقت کافي در ضدعفوني تخمها جهت پيشگيري از آلودگي هاي احتمالي 4 ) چرخاندن تخمها 5 ) اعمال رطوبت و دماي مطلوب در هنگام انبارداري و در دستگاهها 6 ) اطمينان از عملکرد مطلوب دستگاههاو کنترل مداوم آنها در طول مدت جوجه کشي
پس از قراردادن تخمها در دستگاههاي ستر رطوبت و دماي دستگاه بر روي حالت مطلوب تنظيم مي گردد که اين در مورد دماي لازم معادل 6/37 – 6/35 درجه سانتي گراد و ميزان رطوبت مطلوب معادل 22-16 % مي باشد که باز هم بايستي توجه داشت تمامي اين اعداد با توجه به خصوصيات فيزيکي و ظاهري تخمها مانند ضخامت پوسته، اندازه، تعداد و اندازه سوراخهاي موجود روي تخم و همچنين تعداد تخمهاي موجود در دستگاهها مي توانند تغيير کنند.
تخمها حدود 40-38 روز در دستگاه ستر قرار گرفته و پس از گذشت اين مدت و نزديک شدن به انتهاي مراحل رشد جنين چرخش تخمها در درون دستگاه متوقف شده و پس از نوک زدن جوجه به کيسة هوايي داخل تخم آنها را به دستگاه هچر منتقل کرده و منتظر شکستن پوستة خارجي و خروج جوجه از تخم مي گرديم.بعد از گذشت حدود 42 روز از زمان جوجه کشي تخمها حدود 15-11% افت وزن خواهند داشت و در نتيجه کنترل وزن تخمها در طول دوره جوجه کشي مي تواند به پيش بيني مراحل جوجه کشي کمک نمايد.
در ادامه جهت کسب بهترين نتيجه در امر جوجه کشي موارد زير را به دقت تحت کنترل داشته و اعمال نماييد:
1 – نگهداري تخمها در دما و رطوبت مناسب و در شرايط بهداشتي کامل
2 – قراردادن تخمها در اتاق پيشگرم جهت گرم کردن اولية تخمها پيش از ورود به ستر 3 – کنترل دقيق دستگاهها از لحاظ کارکرد و دما و رطوبت مناسب 4 – ضدعفوني دقيق و کامل دستگاهها پيش از ورود تخمها 5 – کنترل دقيق دما و رطوبت در طول دورة جوجه کشي و جلوگيري از نوسان شديد دو فاکتور مذکور 6 – وزن کشي دقيق و مستمر در طول دوره جوجه کشي جهت اطلاع از روند جوجه کشي 7 – انجام کندل در روزي 14 و 32 جوجه کشي جهت اطلاع از روند رشد جنين 8 – توقف چرخش تخمها پس از روي 38 9 – انتقال تخمها به هچر و کنترل روند هچ 10 – ضدعفوني کامل بند ناف جوجه ها و انتقال به اتاق پس هچ و انجام مراقبتهاي اوليه پيش از انتقال آنها به سالن اصلي 11 – تهويه و حرارت مناسب در سالن و دستگاهها
پس از گذشت روز 38 بايستي تخمها تحت کنترل دقيق قرار گيرند تا روند نوک زدن جوجه ها به کيسة هوايي دقيقاً کنترل گردد زيرا پس از طي اين مدت و با اتمام اکسيژن موجود در تخم، جوجه ها با نوک زدن به کيسة هوايي اکسيژن مورد نياز را تا زمان خروج از تخم تامين مي کنند و گاهي ضعف ذاتي جوجه ها و يا قرارگيري ناصحيح جوجه ها در تخم مانند برگشتگي احتمالي يا وضعيت نامطلوب پا و سر مانع از نوک زدن جوجه به کيسة هوايي مي گردد که ادامه اين وضع مي تواند منجر به خفگي جوجه ها در تخم گردد لذا اطلاع از اين حالات و کمک به موقع به جوجه ها مي تواند مانع از مرگ آنها گردد.
12 – تامين و در دسترس گذاشتن کليه قطعات يدکي نظير فيوزها، المنتها، رطوبت سنجها و ...
مراقبتهاي ويژه پس از هچ
پس از تخم در آمدن جوجه ها حدود 6-4 ساعت در دستگاه هچري باقيمانده تا به خوبي خشک شوند و پس از طي اين مدت و به محض سرپا ايستادن جوجه ها آنها را به جايگاه مخصوص جوجه ها منتقل مي کنيم.بهتر است سالن مخصوص جوجه ها داراي مشخصات زير باشد: 
1- ديوارها تا سقف کاشي کاري شده باشند. 2- کف سيمان زبر. 3- بستر با ماسه بادي آماده شده باشد. 4 - داراي نورگير و پنجره کافي باشد. 5 - هواکشهاي دمنده و مکنده جهت تهويه مناسب. 6 - داراي سيستم حرارتي کلي بعلاوه لامپهاي حرارتي بعنوان مادر مصنوعي. 7- آبخوري و دانخوريهاي مناسب.
توجه داشته باشيد که پيش از ورود جوجه ها بايستي سالن به طور کامل ضدعفوني شده و درجه حرارت در حدود 35-30 درجه سانتي گراد تنظيم شود سپس آبخوري و دانخوري ها شسته و ضدعفوني شده و در جاهاي مخصوص خود قرار گيرند.
درجه حرارت سالن بايد در هفته حدود 3-2 درجه کاهش يافته تا در نهايت به درجه هواي محيط طبيعي برسد.
در هنگام انتخاب دستگاههاي حرارتي بايستي توجه داشت سيستمي انتخاب گردد که علاوه بر دارا بودن ضريب ايمني بالا حتي المقدور اکسيژن لازم را از هواي خارج سالن تامين کرده و دي اکسيد کربن توليدي نيز به خارج از سالن هدايت گردد. همچنين برتري با سيستمهايي به روش تابش مستقيم باعث ايجاد گرما در اجسام مي گردند. زيرا اين سيستمها علاوه بر کاهش هزينه هاي طراحي نصب اجرا و نگهداري و استهلاک پايين هزينه هاي جاري کمتري نيز داشته و علاوه بر اينها باعث انتشار گرما در سطوح پايين سالن شده و با گرم کردن کف سالن و بستر علاوه بر ايجاد راحتي بيشتر براي جوجه ها از رشد قارچها و عوامل بيماري زا و همچنين ايجاد رطوبت در بستر و پيامدهاي ناشي از آن جلوگيري مي نمايد که اين امر در بازدهي و رشد و سلامت جوجه بسيار موثر مي باشد.
انتقال جوجه به سالن پرورش
فضاي لازم براي جوجه ها در سنين گوناگون متفاوت است اما حداقل فضاي لازم براي جوجه هاي کوچک 25/0 متر بوده که در سه ماهگي به 2 متر افزايش مي يابد. جوجه ها بايستي فضاي لازم جهت گردش در زير نور آفتاب و هواي آزاد را داشته باشند زيرا در سنين پايين وجود ويتامين D3 جهت رشد و توسعه استخوانها بسيار ضروري مي باشد و يکي از منابع طبيعي اين ويتامين نور خورشيد مي باشد.
در هنگام استفاده از بستر بايستي دقت داشت که مناسبترين نوع مواد موادي که موجب به حداقل رساندن خطر عفونتها و جلوگيري از يبوست و بروز صدمات پا مي گردد. البته بايستي توجه داشت که استفاده از بسترهايي نظير شن و ماسه در حالات عادي بهترين گزينه است اما در صورتيکه پرورش دهندگان نتوانند مدت زمان زيادي را با جوجه ها صرف نمايند ترجيحاً بايستي پوششي مثل بتون، حصير يا موادي از اين قبيل را انتخاب نمايند تا خطر بلع و بروز انباشتگي و يا يبوست کاهش پيدا کند. همچنين در هر صورت بايستي کاملاً دقت داشت که وجود هر گونه اشياء خارجي مثل چوب، ميخ، سيم و ... مي توانند توسط پرنده بلع و موجبات صدمات جدي و گاهي مرگ را بوجود آوردند.
در طول دوره پرورش بايستي دقت داشت که جوجه ها به طور دقيق و کامل تحت مراقبت قرار گيرند و کليه حالات و موارد غيرمعمول ثبت گردند. ممکن است در يک گله جوجه هايي مشاهده گردند که علاقه اي به راه رفتن و خوردن و آشاميدن ندارد در اينصورت قرار دادن جوجه شترمرغ هاي مسن تر در کنار جوجه هاي جوان در رفع اين مشکل کمک خواهد کرد.
در هفته هاي ابتدائي پرورش و در صورت استفاده از منابع حرارتي تابشي مانند مادرهاي مصنوعي برقي و لامپهاي حرارتي بايستي توجه داشت که سرد بودن محيط سبب تجمع جوجه هاي جوان در زير اين لامپها شده و در اينصورت احتمال خفگي و صدمه جوجه هاي زيرين زياد خواهد بود لذا در اينگونه موارد با افزايش دماي محيط و کنترل کردن جوجه ها بايستي از بروز اين مسائل جلوگيري نمود.
در مورد خوراک دهي و آبدهي جوجه ها بايستي دقت داشت که هميشه آب و غذاي کافي و تازه در اختيار جوجه ها قرار گيرد و از قرار دادن آب و غذاي مانده در ظرفهاي ويژه اجتناب نمود زيرا اين عمل مي تواند موجب رشد و تکثير ميکروارگانيسمهاي مضر در خوراک شده و باعث مسموميت گردند.جهت جلوگيري از اين مسئله بايستي آب و غذا کاملاً کنترل شده و در صورت وجود آلودگي سريعاً اقدام به تعويض آنها نمود.جوجه هاي شترمرغ تا سن سه ماهگي داراي حساسيت ويژه اي مي باشند اما پس از گذر از اين سن جوجه ها بسيار مقاوم شده و در مقابل عوامل نامساعد محيطي حساسيت کمي از خود نشان مي دهند.
در يک مزرعه موفق که برنامه هاي تغذيه مديريت و اصلاح نژادي را به خوبي رعايت مي کند توليد جوجه هاي خوب از اهميت ويژه اي برخودار مي باشد. يک مزرعه دار خوب پس از رشد اوليه جوجه ها آنها را به دقت مورد بررسي قرار داده و با توجه به برنامه هاي اصلاح نژادي مزرعه خود اقدام به تفکيک جوجه هاي توليدي در دو گروه متفاوت مي نمايد. گروه اول جوجه هايي هستند که جهت ادامه روند توليد و اصلاح نژاد و جايگزيني در گله مادر انتخاب مي گردند که اين گروه شامل جوجه هايي با کيفيت بسيار بالا و از پد ران و مادراني داراي توليد مناسب خواهند بود.
گروه دوم جوجه هايي هستند که جهت پروار و نهايتاً توليد گوشت و پوست وارد برنامه هاي کشتاري خواهند شد.
در اين صورت جوجه هاي گروه اول تا سن بلوغ و پس از آن بطور کامل مورد نظارت و بررسي قرار گرفته و از هر جهت کنترل مي گردند تا بالاترين کيفيت وارد چرخه توليدي گردند. اما جوجه هاي گروه دوم تنها از حيث سرعت رشد و وزن دهي مناسب مورد توجه مي باشند.
به طور معمول جوجه ها 12-9 ماهگي به وزن 120-90 کيلو رسيده و در اين هنگام آماده کشتار مي گردند.
شايان ذکر است که در برخي موارد، بعضي از مزرعه دارها اقدام به کشتار پرندگان در سنين پايين و بصورت نيمچه مي نمايند که در اين حالت حتي پرندگاني در سن سه چهار ماهگي نيز کشتار مي گردند و تبعاً در اين حالت گوشت گرانتري خواهند داشت.
در صورت داشتن گله پرواري بايستي توجه داشت که بروز برخي بيماريها مي تواند باعث بروز کندي در وزن گيري و کاهش پتانسيل توليد پرندگان گردد که در اينصورت توليد در اين پرندگان داراي توجيه اقتصادي نبوده و همچنين گوشت آنها به دليل توسعه ناقص ماهيچه ها داراي کيفيت مطلوب نخواهد بود علاوه بر اينکه رعايت نکردن برخي مسائل ايمني مي تواند موجب آسيب ديدگي پرنده گردد که در اينصورت نيز پوست استحصالي از پرندگان آسيب ديده افت ارزش بسيار زيادي را خواهند داشت. لذا براي رسيدن به بهترين بازدهي اقتصادي بايستي رعايت کامل مسائل مديريتي، بهداشتي و ايمني همراه با تغذيه مناسب توامان مد نظر قرار گيرند.
منبع:http://daneshagri.blogfa.com/post-113.aspx
آشنايي با بخشهاي اصلي پرورش شترمرغ
مديريت مولدها به دو دوره عمده تقسيم ميگردد:
دوره توليدمثل
شترمرغ در دوره توليد مثل معمولا يکروز درميان (با استراحت در فواصل زماني معين) تخم ميگذارد. تجربه نشان ميدهد هرچه ماههاي گرم سال بيشتر باشد فصل توليدمثل شترمرغ نيز طولانيتر ميشود. در بعضي مناطق اين دوره گاه تا 10 ماه طول کشيده و محصولي بالغ بر 100 تخم بههمراه دارد. در اين دوره براي بدست آوردن بالاترين بازده، مولدها هرگز جابجا نميشوند.
مزرعه توليد تخم بايد امکانات زير را دارا باشد:
پن هاي توليدمثل
دانخوري (نبايد صرفا به چرا اکتفا شود)
آبخوري
سايبان
آشيانه مخصوص تخمگذاري؛ مولدها خود به ساختن لانه و تخمگذاري اقدام ميکنند. ميتوان آنها را به آشيانه ديگر که به شکل 8 ساخته شده هدايت کرد. اين کار با قرار دادن تخم و پاشيدن ذرت در آن انجام ميگيرد و غالبا مورد قبول مولدها واقع ميشود.
حصارسيمي 5/1 متري براي ممانعت از درگيري نرها و ورود شغال که تخمها را خورده يا مولدها را ميترساند.
تعداد نر و ماده:
در اين باره روشهاي زيادي وجود دارد و انتخاب روش مناسب به شرايط مختلف و بازده تخمها در سالهاي گذشته بستگي دارد.
بعضي از روشهاي تجربه شده:
1 نر و 1 ماده
1 نر و 2 ماده
1 نر و 3 ماده نکته: بعضي نرها فقط يک ماده را قبول و بقيه را رها ميکنند.
2 نر و 2 ماده
2 نر و 3 ماده نکته: اين دو روش موجب اشکالاتي در ثبت محصول است.در اين روشها روش دوم (ا نر و2 ماده ) مناسبتر از بقيه و به صرفهتر به نظر ميرسد.
تغذيه دوره تخمگذاري:
روش نامحدود: اين روش مناسبترين روش است که مواد خوراکي در سطح مرتع به طور نامحدود در اختيار مولدها قرار گيرد. علل رجحان اين روش: ـ راحت. ـ ارزان . ـ موجب چاقي نميشود. ـ پرنده هميشه سير و آرام و در حالت طبيعي است.
نکته: در اين روش اگر خوراک کمتر از مقدار کافي مصرف شود نياز غذايي حيوان تامين نشده اثر سوء خواهد گذاشت. علل کاهش مصرف از اين قرار است:
شرايط نامطلوب چراگاه.
ناکافي بودن غذاي مکمل.
کيفيت پايين غذاي مکمل مثل داشتن کپک يا مزه ناخوشايند
چيدن کوبي بلافاصله قبل از دوره توليد.
پر يا مايه
انگل و بيماري.
عوامل• وراثتي در خود مولدها.
• اضطراب.
روش محدود: خوراک به طور آماده در اختيار حيوان قرار مي گيرد؛ اين روش جايي مناسب است که علوفه در دسترس نباشد.
نکته: در روش محدودبايد از مصرف زياد خوراک جلوگيري کردچرا که باعث چاقي شده واثر زيانباري بر باروري جنسي شترمرغ چه ماده و چه نر داردهمچنين مصرف بالاي پروتيئن موجب اضطراب گرمايي ويا توليد تخمهاي با پوسته خشک ميگردد.
دوره استراحت
چون در دوره توليد از هرگونه جابجايي و فعاليت غيرطبيعي در محيط مولدها بايد اجتناب کرد؛ لذا عمده کارهاي مربوط به مديريت مولد در دوره استراحت انجام ميگيرد:
پرکني.
مبارزه با انگلهاي خارجي مثل کـک، شپش، کنـه بوسيله افشانههاي ضدعفوني.
مبارزه با انگلهاي داخلي مثل کرم نواري و کرم پهن بوسيله دارو.
واکسيناسيون در برابر بيماريهايي مثل ادرارسبز، تورم روده، نيوکاسل.
نکته: در 3 مورد بالا مشاوره با متخصص الزامي است چون معالجات نادرست بسيارخطرناک وگاه موجب تلفات سنگين است.
جداکردن نرها و مادهها.
تغذيه در دوره استراحت؛ خود به دو دوره تقسيم ميشود:
دوره تعديل وزن؛ غالبا مولدها احتياج به کاهش وزن پيدا ميکنند. اين کار تا چند هفته به پايان دوره استراحت انجام ميشود. جيره آن عبارتاست از مکمل ويتاميني معدني به همراه علوفهخشک يا تازه يا خوراک. نکته: هيچ نوع غله اي به مولدها داده نميشود به استثناي مواردي مثل: بعد از پرکني، مايهکوبي، هنگام بيماري يا هواي سرد حداکثر 300 گرم به هر پرنده.
دوره آمادگي جنسي؛ که در 2 تا 4 هفته پاياني دوره استراحت انجام ميگيرد. جيره آن عبارتاست از علوفه تازه با 400 گرم ذرت يا خوراک داراي 25 درصد غله و نيز مکمل فسفاته.
حذف شترمرغهاي غيراقتصادي؛ براي تعيين صرفه اقتصادي بايد در پرونده هر مولد اين موارد مشخص شود:
کم و کيف جفتگيري آن.
تاريخ روزهاي بدون جفتگيري.
تعداد، تاريخ، وزن واندازه همه تخمهاي آن.
وزن، اندازه و تاريخ و ساعت تولد همه جوجههاي آن.
تعداد و تاريخ تخمهاي بدون نطفه.
تعداد و تاريخ تخمهاي با جنين مرده.
تعداد و تاريخ تخمهايي که جوجه با عمرکوتاه دارد.
نکته: عوامل مؤثر بر کميت وکيفيت تخم هر مولد از قرار زير است:
سن مولد؛ معمولا نرها از5/2 و مادهها از 2 سالگي توليدمثل ميکنند و بعد در 6-5 سالگي به سقف توليد ميرسند.
نسبت نر و ماده؛ 1 نر به2 يا 3 ماده مناسب است.
تغذيه.
باران.
انگلها.
اضطراب؛ که مي تواند علت آن سروصدا، حيوانات وحشي و سگها يا حتي درگيري نرها باشد.
عوامل وراثتي و همخوني.
ادامه مطلب
بخش چهارم- بازاريابي
در حقيقت بازاريابي بايد فصل اول باشد. بازاريابي مهم است و حتي قبل از اينکه به فعاليت در زمينه پرورش شترمرغ فکر کنيد بايد وجود تقاضا براي فرآورده هاي شترمرغ را مورد بررسي قرار دهيد. بسته به اينکه در چه کشوري باشيد، معمولا تقاضا براي گوشت تازه بيشتر از گوشت منجمد است. ليستي از مراکز فرآوري گوشت شترمرغ در منطقه را تهيه کنيد. اطلاع حاصل کنيد که آيا گوشت شما را مي خرند و يا چه کسي خريدار گوشت شما است. بعضي اوقات تجاري وجود دارند که گوشت صادر مي کنند. شما نياز به بررسي داريد. شايد لازم باشد در برخي از نمايشگاههاي محلي يا حتي نمايشگاههاي بين المللي حضور يابيد. آنوگا (Anuga) در کلن بزرگترين نمايشگاه گوشت در اروپاست، اما موارد ديگر نظير SIAL در فرانسه و چين وجود دارد. هدف شما اين است که با آنهايي که علاقمند به خريد گوشت شما هستند ارتباط برقرار کنيد. در انگلستان و آمريکا بازارهايي وجود دارد که ارتباط مستقيم مصرف کننده و توليد کننده را فراهم مي کنند. قبل از احداث مزرعه شترمرغ، لازم است برخي تحليل هاي اساسي را در زمينه اينکه با پرنده هاي آماده کشتار چه کار کنيد انجام دهيد.
چه کسي خريدار گوشتهاي شماست؟
در فروش گوشت شترمرغ، نحوه عرضه مهمترين عامل است. علاوه بر خود
گوشت نحوه بسته بندي آن نيز مهم است هنوز مصرف کنندگان نا آگاهي وجود دارند که نحوه
پخت گوشت شترمرغ را نمي دانند. اين مانع را با آموزش و تهيه دستورالعمل پخت از بين
ببريد. يکي از بهترين نحوه عرضه بسته هاي گوشت شترمرغ در مورد فرآوري کننده اي ديده
شد که دستور العمل پخت را به همراه بسته هاي گوشت ارائه مي کرد. کيفيت گوشت به
عوامل بسياري بستگي دارد اما عامل اول نحوه تغذيه پرندگان است. جيره متعادل موجب
توليد گوشت خوشرنگ (قرمز روشن) مي شود. جيره فقير گوشت را به رنگ قرمز کم رنگ و
تقريبا صورتي در مي آورد که موجب از دست دادن مشتريان بالقوه مي شود. گوشت خوب در
معرض هوا به سرخي ميرود در حالي که گوشت بد سياه مي شود. بايد بدانيد که اگر سير
شرايط يکسان باشد اين حالت منعکس کننده نحوه تغذيه پرنده ها است.
بازاريابي
ايجاد مزرعه شترمرغ
آسان است. سودآور ساختن سرمايه گذاري به ارزيابي چگونگي بازاريابي فرآورده هاي
حاصله از شترمرغ نياز دارد. بهترين توصيه اي که مي توانم برايتان داشته باشم اين
است که با مزرعه داران از ديگر مناطق ملاقاتي داشته باشيد و پي ببريد که آنها
محصولاتشان را چگونه و به چه قيمتي به فروش رسانده و تقاضاي موجود را بررسي کنيد.
ممکن است فرآوري و بازاريابي را به عنوان بخشي از برنامه کلي مزرعه در نظر
بگيريد.
پرنده هاي زنده
برخي ممکن است
به قصد فروش پرنده زنده به پرورش اقدام کنند. اگر چه اين امر به برگشت سرمايه در
کوتاه مدت کمک کرده و بسته به کشور محل پرورش مي تواند در آمد بالايي را به همراه
داشته باشد، اما بايد اتفاقاتي را که در صورت اشباع شدن بازار پرنده زنده و نبود
تقاضاي بيشتر براي پرنده زنده رخ مي دهد، مد نظر داشته باشيد. بايد بررسي کنيد که
چه کسي و به چه قيمتي خريدار پرنده ها است. اين مرحله تجاري شدن است.
تجهيزات کشتار
زماني که هيچ
خريداري براي پرنده هاي آماده کشتار وجود ندارد، ممکن است لازم باشد کشتار و
بازاريابي محصول را خودتان انجام دهيد. لازم است که از نزديک ترين کشتارگاه و هزينه
کشتار اطلاع داشته و اگر واحدتان به حد کافي بزرگ باشد چنين تجهيزاتي را خود راه
اندازي کنيد.
در آفريقاي جنوبي، اغلب کشاورزان صاحب چنين تجهيزاتي بوده و بر
مبناي سهميه بندي فعاليت مي کنند. هر کس با خريد سهميه، حق کشتار پرنده را خواهد
داشت. لازم است بدانيد که آيا کشتارگاه مورد تأييد اتحاديه اروپا است يا نه. در اين
حال بازار پر رونق اروپا-جايي که بالاترين تقاضا براي گوشت شترمرغ را دارد- به
رويتان گشوده خواهد شد. کار دسته جمعي با ديگر مزرعه داران منطقه و احتمالا تشکيل
تعاوني براي رسيدن به بازارهاي بزرگتر مفيد است.
بازاريابي فرآورده هاي گوشتي
مشکل گوشت اين است که در حالت تازه يک فرآورده فاسد شدني است. گوشت
شترمرغ بايد هر چه سريعتر به فروش برسد و در صورتي که در خلا بسته بندي شود دوره
نگهداري آن 21 روز است. در صورت انجماد، گوشت را مي توان تا يک سال نگهداري
کرد.
بازاريابي پوست شترمرغ
بازار
پوست شترمرغ بسيار بي ثبات است. در زمانهايي از سال هيچ کس پوست شما را نمي خرد و
در زمانهاي ديگر خريداران براي پوست شما صف مي ايستند. نگران نباشيد اگر کارها را
درست انجام دهيد محصول قابل فروشي خواهيد داشت. پوست ها بايد داراي شکل صحيح بوده و
به درستي نگهداري شوند تا ارزش لازم را داشته باشند. در صورت بروز اشکال محصولي
براي فروش نخواهيد داشت. آن زمان که هر چيز مرتبط با پوست شترمرغ با ارزش بود ديگر
به سر رسيده است. براي کسب اطلاعات در زمينه جدا سازي، ذخيره، حمل و نقل و درجه
بندي پوست شترمرغ به سايت http://www.ostrichskinsupplies.comمراجعه کنيد.
به عنوان مثال پوست ها بايد در درجه حرارت 4 تا 10 درجه سانتي گراد نگهداري شده
و هيچگاه منجمد نشوند. تقاضاي بازار براي پوست پاهاي بزرگ از قسمت زانو تا نوک پا
است.
برخي تعاوني ها در دام اين طرز فکر مي افتند که با دباغي پوست و فروش محصول
نهايي در آمد بيشتري خواهند داشت. فريب نخوريد و اين کار را نکنيد. پس از صرف مقدار
زيادي پول و تحمل درد سر هاي مداوم در اثر سروکله زدن با دباغها و فرآوري کننده ها
تازه بايد به فکر فروش تان باشيد. پوست نمک سود شده را بفروشيد و پولتان را بدون
درد سر دريافت کنيد.
بازاريابي پر شترمرغ
پتانسيل
پنهاني براي بازار يابي پر شترمرغ وجود دارد. همچنانکه رازهاي تميز کردن و رنگ
آميزي پرهاي شترمرغ آشکار نشده است. از پرهاي شترمرغ مي توان براي انواع مختلف
تزئين نظير تزئينات گياهي، طراحي داخلي، لباسهاي محلي و کلاه استفاده کرده يا آنرا
به محصولاتي نظير بوآ و جاروي پر تبديل نمود. پر شترمرغ خاصيت آنتي استاتيک دارد که
آن را براي صنعت نقاشي اتومبيل ايده آل مي سازد اما کمتر کسي به چنين بازاري راه
پيدا مي کند. همچنين انواع مختلفي از پر وجود دارد. بهترين نوع، پرهاي سفيد طويل نر
است، اما براي ساير پرها نظير پرهاي دم نيز تقاضا وجود دارد. براي مشاهده انواع
مختلف پر شترمرغ به پايگاه http://www.ostrichfeathers.com مراجعه کنيد. شايد اين
منبع در آمدي نباشد که در برآورد فروش اوليه روي آن حساب باز کنيد، بايد محلي براي
فروش پر در نظر داشته باشيد.
بخش سوم - تغذيه
هزينه غذا 60% تا 70 % کل هزينه پرورش شترمرغ را تشکيل مي دهد بنابراين درک آن در ابتداي آغاز به کار پرورش شترمرغ بسيار مهم است. متاسفانه پرورش دهندگان قديمي و جديد حداقل آگاهي را از اين موضوع دارند.
نخست بعد اقتصادي را در نظر مي گيريم. هزينه غذا به خودي خود مهم نيست بلکه
تفاوت موجود در درآمد پرنده هاي پروار شده و هزينه توليد آن ها اهميت دارد. علاوه
بر محاسبه هزينه تخم، جوجه، پرنده آماده کشتار که همه فاکتورهاي مهمي هستند، محاسبه
افزايش در آمد حاصله از توليد بالاتر ( تعداد تخم، تعداد جوجه، کيلوگرم گوشت توليدي
و پوست بزرگتر) نيز اهميت دارد. بنابراين بسياري از مردم بدون بررسي قابليت در
توليد گزينه هاي مختلف و استنتاج از اينکه تغذيه بهتر موجب کاهش ضرر ناشي از عدم
باروري، مشکلات جوجه در آوري و تلفات جوجه ها مي شود، به دام ((کاهش)) هزينه هاي
غذا گرفتار مي شوند. يک جيره خوب بايد داراي موارد زير باشد.
o علوفه نظير يونجه
براي تأمين فيبر با کيفيت
o غلات نظير ذرت براي تأمين انرژي
o منبع پروتئيني
نظير سويا ي بدون پوسته
o مواد معدني پر مصرف و کم مصرف
o ويتامين ها
o
ساير افزودنيها نظير اسيدهاي آمينه و مخمر
تحقيقات گسترده اي توسط blue mountain در زمينه اجزاي يک جيره خوب انجام شده
است. سري به سايت http://www.blue-mountain.net بزنيد. به عنوان مثال براي الياف
يونجه که داري سطوح مختلف پروتئين است، توصيه مي شود که يونجه حداقل 18 درصد ترکيب
جيره آماده را تشکيل دهد. يونجه مرغوب تر ويژگيهاي مطلوب تر زيادي نظير قابليت هضم
بهتر، ويتامين و مواد معدني بيشتر دارد.
در مورد ذرت، بايد بسيار تلاش کنيد تا
از ذرت داراي 8 درصد پروتئين استفاده کنيد و نه از ذرت 6 درصد که داراي کيفيت
پاييني است. سويا معمولا بين 44 تا 47 در صد پروتئين دارد که سويا با پوسته حاوي 44
در صد پروتئين است. همچنين ما به سويا به عنوان منبع پروتئين نگاه کرده و 47 درصد
را توصيه مي کنيم.
ويتامين ها و مواد معدني، غناي جيره هستند. در اينجا علاوه بر
مقدار، شکل ارائه آن در ترکيب با يکديگر نيز مهم است تا شترمرغ ها بتوانند حد اکثر
استفاده را از آنها ببرند. کلسيمي که به يک شکل خاص وجود دارد ممکن است براي شترمرغ
ها غير قابل هضم بوده و از اين رو تعادل آن با فسفر به هم خورده و مشکلات جديدي
ايجاد نمايد. در سايه توجه به تغذيه به همراه مديريت خوب، مديريت صحيح مزرعه و
اصلاح نژاد است که پرنده هاي آماده کشتار برخلاف معمول توليد 30 – 25 کيلوگرم در
استراليا، در آفريقاي جنوبي بيش از 45 کيلوگرم گوشت توليد مي کنند.
بخش دوم - روشهاي پرورش
گزينه هاي مختلفي براي پرورش شترمرغ وجود دارد.
1- چرخه کامل( Full Cycle)
اين حالت شکل معمول است. شما مولدهايي داريد که تخم مي گذارند،
انکوباسيون و جوجه کشي را انجام مي دهيد و سپس خودتان جوجه ها را تا رسيدن به سن
کشتار پرورش مي دهيد. بهترين قسمت اين روش اين است که خودتان مسئول هر بخش هستيد.
اگر اشتباهي رخ دهد نمي توانيد به جز خودتان کس ديگري را سرزنش کنيد.
ممکن است
محل جغرافيايي شما طوري باشد که هيچگونه تجهيزات انکوباسيوني در اطراف وجود نداشته
باشد و شما مجبور باشيد که اين کار را خودتان انجام دهيد. از طرف ديگر اگر مزرعه
تان بزرگ است، ممکن است به افراد ديگري براي پرورش همه جوجه هايتان نياز داشته
باشيد، زمين شما ممکن است محدود باشد يا ممکن است براي کاهش ريسک اين کار را انجام
دهيد. بار مالي اين نوع سرمايه گذاري وقتي همه مراحل را خودتان انجام دهيد در
بيشترين مقدار است. به طور کلي، با پيشرفت صنعت شترمرغ، کارها تخصصي تر شده و هر
مزرعه دار تمايل دارد بر روي کاري که بهتر وارد است متمرکز شود.
2-
پرورش مولدها
برخي از مزرعه داران، مولد پرورش داده و تخمهاي آنها
را مي فروشند. اين منبع درآمد آنها است.
3- تجهيزات جوجه کشي
ممکن است
بخواهيد فقط تجهيزات جوجه کشي داشته باشيد. مزرعه داراني هستند که براي جوجه کشي
تخمهايشان به شما پول پرداخت مي کنند. ممکن است تخم شترمرغ را خريداري کرده و به
صورت جوجه يکروزه به فروش برسانيد.
يک سيستم جوجه کشي خوب بسيار گران بوده و
بنابراين به سرمايه گذاري هنگفتي نياز دارد. قبل از تصميم گيري براي راه اندازي
تجهيزات جوجه کشي لازم است تقاضاي موجود در منطقه يا تأمين تخم ها را مورد ارزيابي
قرار دهيد.
معمولا مزرعه داران براي قرار دادن تخم شترمرغ ها در ماشينتان مبلغ
ثابتي را پرداخت کرده و براي هر جوجه اي که که تحويل مي دهيد نيز مبلغ بيشتري مي
پردازند. ثبت مشخصات تخم ها براي اينکه مالکان تخم ها جوجه هاي خود را تحويل بگيرند
اهميت فوق العاده اي دارد.
4- پروار بندي جوجه ها
کم
هزينه ترين گزينه است. شما جوجه ها را در سن خاصي خريده و تا زمان کشتار پرورش مي
دهيد. اين گزينه به ويژه براي تازه کارها جالب است، مخصوصا اگر قرار داد خريد مجدد
پرنده هاي کشتاري وجود داشته باشد، اما در اين مواقع هوشيار باشيد. در گذشته بسياري
از اين برنامه هاي بيع متقابل به علت ناتواني شخص پيشنهاد کننده چنين قرار دادهايي
براي فروش محصول به قيمت مطلوب با شکست مواجه شده است. به عبارت ديگر به توافقات
بيع متقابل عمل نشده و در برخي موارد پرنده ها روي دست مزرعه دار مانده و خود بايد
به بازار يابي آنها بپردازد.
5- گروه هاي منطقه اي
برخي
طرفدار گروههاي منطقه اي هستند چون مزرعه داران توسط يکديگر حمايت مي شوند. کار
گروهي از هر لحاظ مفيد است. مزرعه داران همگي داراي مولد بوده و همه تخم شترمرغشان
را به يک فرد تحويل مي دهند. هر مزرعه دار به طور چرخشي هر هفته تعدادي از جوجه ها
را تحويل مي گيرد. اين بدين معني است که مزرعه دار اول همه جوجه هاي هفته اول را
تحويل مي گيرد. مزرعه دار دوم همه جوجه ها را هفته دوم و ..، سيستم کاملا تعاوني
است به طوري که هيچ جوجه اي به حال خود رها نمي شود و مديريت 5 جوجه به آساني 20
جوجه است. مطلب ديگر اينکه همه کشاورزان از خوراک مشابهي استفاده مي کنند که به
توليد محصول يکنواخت کمک مي کند. خريد عمده، قيمت مناسب تري را براي اين مزرعه
داران به همراه دارد.
صنعت جهاني شترمرغ
تجربه نشان
داده است که صنعت شترمرغ در برخي نواحي جغرافيايي به شدت ناپايدار است. نواحي اي که
پرورش شترمرغ جديدا آغاز شده معمولا با قيمت بالا ي پرنده زنده مواجه هستند ولي
وقتي قيمت واقعي پرنده کشتار شده مشخص مي شود افت مي کنند. اين الگو در سطح وسيع
تري در همه جاي دنيا ديده شده است.
راهنمايي و توصيه هاي کاربردي جهت آغاز فعاليت پرورش شترمرغ
بخش اول- منابع توليد
احداث مزرعه شترمرغ براي هر کسي
پر ماجراست. براي راه اندازي مزرعه شترمرغ به زمين، نيروي کار، آب، مجوز و نقدينگي
نياز داريد. قبل از آغاز چنين پروژه اي برخي از جنبه هاي مورد نياز را مورد بررسي
قرار مي دهيم.
زمين
بايد بررسي کنيد که چگونه
از زميني که در اختيار داريد استفاده کنيد. بسته به اينکه چه گزينه هايي را در شروع
کار در نظر گرفته ايد بايد تصميم بگيريد که چه مقدار زمين براي جفت گيري، نگهداري
جوجه ها، پرورش پرنده ها تا سن کشتار و تجهيزات جوجه کشي اختصاص دهيد. ممکن است
فضاهاي ديگري را براي ساختمان هاي اداري، فروشگاه يا محل استراحت کارگران در نظر
بگيريد.
گروه بندي معمول شترمرغ ها به صورت دسته هاي سه تايي يعني يک نر و دو
ماده است، اما شما ممکن است نگهداري جفتي ( يک نر و يک ماده)، يا دسته هاي چهارتايي
( يک نر و سه ماده) و يا نگهداري دسته جمعي (دو يا چند نر با دو يا چند ماده) در
نظر بگيريد. ما نگهداري جفتي و يا سه تايي را توصيه مي کنيم. چون کنترل عملکرد فردي
هر پرنده امکان پذير است.
فضاي مورد نياز براي پرورش دسته سه تايي30 متر (32
يارد) در 50 متر (55 يارد) و در مجموع 1500 متر مربع است. البته اين اندازه بدون
هيچگونه عواقب جدي تقريبا به نصف قابل تقليل مي باشد اگرچه گردشگاه هاي بزرگتر با
مکان هاي دويدن وسيع مطلوبتر بوده و به همين علت گردشگاه ها به صورت مستطيل در مي
آيد تا مربع.
جوجه ها طي چهار هفته اول زندگي به فضاي کمي نياز دارند. فضاي 2
متر (2 يارد) در 10 متر (11 يارد) براي 20 جوجه کافي است، ليکن جوجه ها سرعت رشد
چشمگيري دارند، با رشد جوجه ها نياز به فضاي پرورشي به سرعت افزايش مي يابد.
بسته به شرايط آب و هوايي، جوجه ها هنگام شب به سالن نياز دارند. در صورت وجود
منبع گرمايي، همه جوجه ها بايد به اين منبع گرمايي دسترسي داشته باشند. بر اساس
احتياجات بدنشان جوجه ها بايد دور از حرارت بنشينند. وقتي جوجه ها مستقيما از هچر
به زير سايه بان در طول روز منتقل مي شوند، در دو هفته اول به يک لامپ حرارتي در
طول شب نيازدارند. سايه بان حتي به شکل سايه درخت عامل مهمي براي شترمرغ ها در هر
سني است. در مواقعي که در نظر داريد تجهيزات جوجه کشي مورد نياز را خودتان داشته
باشيد بايد ابعاد اتاق مورد نياز را در نظر داشته باشيد که بستگي به انکوباتور و
هچر خريداري شده دارد. به يک اتاق براي انکوباتور، يک اتاق براي هچر، محلي براي
تميز کردن تخم ها و محلي اختياري براي ذخيره تخمها قبل از قرار دادن در انکوباتور
نياز داريد.
کارگر
پرندگان بالغ بايد دو
بار در روز تغذيه شوند يک بار در اوايل روز و يک بار در وسط يا پايان عصر. جوجه ها
بايد حداقل پنج بار در روز سرکشي شوند، وقتي تخم ها هفته اي يکبار گذاشته شوند جوجه
کشي به طور روزانه و هچينگ بايد روزي دو بار بررسي شود. همه اين کارها به نيروي کار
انساني نياز دارد. عمل ديگري که نياز شديدي به نيروي کار دارد تميز کردن لانه جوجه
ها است تا جوجه ها از خوردن مدفوع باز داشته شوند ( بسته به تراکم، سطح و سن جوجه
ها ) به طو ر مشابه، چيدن تخم ها در انکوباتور و نظافت هچر به زمان زيادي نياز
دارد. پس از اعمال مربوط به کارگران مزرعه، قسمت اعظم کار پرورش، نظارت است.
پيشگيري بهتر از درمان است و بر طرف کردن نواقص پيش از بروز مشکل موجب صرفه جويي در
وقت و هزينه مي شود.
نظارت مداوم موثر است، اما بهترين حالت اين است که مولد ها
غير از زمان خوراک دادن و جمع آوري تخم شترمرغ به حال خود رها شوند. انجام امور با
يک شخص امکان پذير است ولي استفاده از دو يا چند نفر آسان تر بوده و استرس کمتري به
همراه دارد. بايد در نظر داشته باشيد که آيا وقت کافي داريد؟ از پرداخت هزينه کارگر
يا کارگران مزرعه بر مي آييد؟
آب
پرندگان در طول شبانه روز
به آب نياز دارند. اين موضوع را بايد در طراحي لانه ها در نظر داشته باشيد که
احتمالا تأمين آب، هزينه اي را به شما تحميل خواهد کرد. در آب و هواي سرد، ممکن است
نياز به نصب آبگرمکن هايي باشد تا دماي آب را براي همه پرنده ها در 20 درجه
سانتيگراد ثابت نگه دارد و صرفا يخ نزدن آب کافي نيست.
شترمرغ ها علاقه به
نوشيدن آب در حين غذا خوردن دارند که اين عمل موجب کثيف شدن سريع آب مي شود و
بنابراين بايد به طور منظم آب تميز در اختيارشان قرار گيرد. پرنده ها نياز مداوم به
آب دارند و همين بر مصرف غذاي خشک تأثير مي گذارد. آب بسيار سرد يا گرم مصرف آب را
تحت تأثير قرار داده و اغلب موجب کاهش مصرف غذا مي شود.
مجوز
براي اينکه بدانيد اخذ
چه نوع مجوزهايي براي احداث مزرعه شترمرغ لازم است بايد با مراکز مرتبط از جمله
معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزي، سازمان دامپزشکي و يا معاونت هاي امور دام بخش
طيور غير مرسوم و سازمانهاي مرتبط با پرورش شترمرغ منطقه مشورت کنيد. در برخي
کشورها نظير آلمان بايد دوره اي را در زمينه پرورش شترمرغ گذراند. خوشبختانه
کشورهاي ديگر تا اين حد سختگير نيستند و پرورش شترمرغ را همچون ديگر فعاليتهاي
مزرعه اي تلقي مي کنند. نکات زير را بايد روشن کنيد:
• مجوز براي مالکيت
پرندگان
• مجوز براي حمل و نقل پرندگان
• احداث چاه تلفات براي دفن پرنده
هاي مرده
• بازرسي هاي دامپزشکي
• معيارهاي امنيت زيستي (Bio Security) نظير
حوضچه ورودي وسايل نقليه تا وسايل نقليه هنگام ورود به مزرعه از داخل مواد ضد عفوني
عبور کنند.
سوالات و موارد مهم را ياد داشت کرده با کسي که در منطقه شما پرورش
شترمرغ دارد صحبت کنيد، آنها منبع با ارزشي براي کمک هستند.
مسائل اقتصادي و
سرمايه گذاري
براي راه اندازي نياز به سرمايه داريد. همچنين احتمالا ايده هايي
در زمينه اينکه چه مقدار توانايي مالي براي اين کار داريد، خواهيد داشت. توصيه اين
است که دايره فعاليت را نصف کنيد. در هر صورت از کسي وام نگيريد.
تنها وقتي فروش
محصولاتتان را آغاز مي کنيد درک روشني خواهيد داشت که فعاليتتان سود آور بوده است
يا خير. اغلب اوقات مزرعه داران جديد بدون برنامه مقدار زيادي پول براي فراهم کردن
شيک ترين تجهيزات صرف مي کنند. مزرعه هايي شبيه به هتلها ي کوچک و کاملا غير قابل
کاربرد مشاهده شده اندکه وقتي به مراحل مهمي مي رسند که عملا بايد محصولاتشان را
بازاريابي کنند بودجه شان به پايان رسيده است چون توليد به اندازه مورد انتظار
نبوده است. توصيه اين است که کار را ساده آغاز کنيد. از امکانات موجود استفاده
کنيد. از قفس هايي که داريد، ساختمانهايي را که قبلا احداث شده اند استفاده کنيد.
آنچه ضروري است سرمايه گذاري در تهيه انکوباتور مناسب مي باشد. يک انکوباتور خوب
نتايج خوبي به همراه خواهد داشت که انکوباتور بد ندارد.
رکوردگيري
در رکورد گيري بايد
قادر باشيد براي هر لانه به سوالات زير پاسخ دهيد.
o مولدها چه تعداد تخم گذاشته
اند؟
o هزينه تغذيه مولدها در يک سال چقدر شده است؟
o ميزان جوجه در آوري
عملا چقدر بوده است ؟
o چه تعداد از جوجه ها به سن کشتار رسيده اند؟
o هزينه
تغذيه هر جوجه تا سن کشتار چقدر است ؟ و از پاسخ اين سوال محاسبه کنيد.
o هزينه
توليد هر تخم چقدر است؟
o هزينه توليد جوجه يک روزه چقدر است؟
o هزينه پروار
پرنده ها تا رسيدن به وزن مشخص چقدر است؟
o هزينه ها را با در آمدها مقايسه
کنيد:
o فروش پوسته تخم شترمرغ چقدر مي شود؟ فروش پر؟ فروش پوست؟ فروش
گوشت؟
با انجام محاسبات فوق به ازاي هر لانه، قطعا قادر خواهيد بود که بيشترين و
مهم ترين بخش و کمترين آنها را مشخص کنيد. اگر دسته سه تايي سود آور نيست، حذف کنيد
و ضرر را کاهش دهيد.
روشهاي شروع به كار در پرورش شتر مرغ
با خريد تخم ،• جوجه يا مولد مي توان شروع به كار كرد:تخم ها را خريده و جوجه ها را تفريخ كنيد. اين كار نياز به سرمايه اوليه دارد و بعد از 2 سال نتيجه مي دهد.
• جوجه هاي يك روزه خريداري كرده و تا رسيدن به مرحله مولد آنها را پرورش دهيد. اين روش،• روش مناسبي است كه در ايران متداول است.در انتخاب اين روش بايد به نگهداري جوجه ها دقت زيادي كرد تا مرگ و مير آنها به حداقل برسد.
• خريداري جوجه هاي 3 ماهه روش متداول ديگري است كه مي توانيد استفاده كنيد
و اگر چه هزينه بر تر مي باشد،• اما آمار مرگ و مير آن نيز پايين تر است.
• شترمرغ هاي يك ساله بخريد.اين كار فرصت انتخاب پرندگان با كيفيت تر را در سال بلوغ جنسي فراهم مي كند اما نيازمند سرمايه نسبتا بالايي است.
• مولد هاي اصلاح شده خريداري كنيد كه اين كار بسيار هزينه بر است اما
بلافاصله شما را به سوددهي مي رساند.